Wetenschappers ontrafelen geheim succes Bohemian Rhapsody

Geen garantie op eeuwige nummer 1 positie in Top 2000

20 NOVEMBER 2014, HILVERSUM
Samenvatting
Wetenschappers presenteerden zojuist tijdens het Top 2000 Symposium bij Beeld en Geluid hun antwoorden op de vraag: ‘Wat is het geheim van het succes van Bohemian Rhapsody van Queen in de Top 2000?’ Ze ontdekten dat liefhebbers het nummer zeer intens beleven en dat het de hartslag verhoogt. Het balladgedeelte spreekt het meest aan. Zij tonen tevens aan dat het maar de vraag is of en hoe lang het nummer op 1 blijft in de lijst.

Onderzoeksbureau Motivaction heeft in opdracht van Beeld en Geluid en NPO Radio 2 een representatief onderzoek uitgevoerd. Daaruit bleek onder meer dat bijna heel Nederland (84%) Bohemian Rhapsody kent. Het balladgedeelte uit het nummer spreekt het meeste aan en het hardrockgedeelte het minst. Tijdens het symposium gaven wetenschappers uit verschillende disciplines hun antwoorden.

  • Professor Henkjan Honing (muziek- en cognitiewetenschapper) onderzocht met het project Hooked! de ‘catchiness’ ofwel de ‘haak’ van (de onderdelen) van het nummer. Bohemian Rhapsody blijkt niet de ‘catchiest song ever’ maar heeft wel degelijk een snelst herkenbaar moment.
  • Professor Erik Scherder (neuropsycholoog) legt uit dat er zich in onze hersenen bij het luisteren naar Bohemian Rhapsody opmerkelijke zaken afspelen. Een van de gebieden die betrokken is bij het verwerken en onthouden van klanken en ritme is de insula. Dit is óók het gebied dat een rol speelt bij fantasie én de innerlijke gevoelens die daarbij horen; een cruciaal gebied voor de Bohemian Rhapsody.
  • Professor Ad Vingerhoets (klinisch psycholoog) onderzocht onze fysieke reacties op het nummer. Uit zijn tests blijkt onder meer dat liefhebbers het nummer zeer intens beleven. De hartslag neemt toe en zij vertonen duidelijk meer gezichtsexpressie bij het luisteren naar Bohemian Rhapsody dan de niet liefhebbers.
  • Volgens professor Tom ter Bogt (hoogleraar popmuziek en jeugdcultuur) zijn de ‘haters’ van het nummer gereserveerd en kritisch van aard.

Eeuwige nummer 1?
Het symposium geeft ook een kijkje in de toekomst op basis van de verzamelde gegevens. Blijft Bohemian Rhapsody de komende jaren de Lijst der Lijsten aanvoeren? Hitlijstdeskundige Sieb Kroeske, professor Elmer Sterken (econometrist) en statisticus Tom Goris laten zien dat dat maar zeer de vraag is. Bijna de helft van de ondervraagden (49%) vindt Bohemian Rhapsody de terechte nummer 1, terwijl 47% het tijd vindt voor een ander nummer. Zeer opvallend daarbij is dat juist de stemmers van 45 jaar en ouder Bohemian Rhapsody op die eerste plaats beu zijn. Uit cijfers blijkt dat het nummer de laatste jaren zijn nr. 1 positie voornamelijk aan jongeren dankt en dat de 45-plussers steeds meer naar Hotel California van de Eagles overhellen. De verwachting is dat alléén als het aandeel van stemmers onder de 45 jaar blijft stijgen, Bohemian Rhapsody op 1 blijft.

Top 2000 Symposium
Het Top 2000 Symposium wordt sinds 2011 jaarlijks georganiseerd door Beeld en Geluid in samenwerking met NPO Radio 2. Het symposium beoogt het succes van het fenomeen Top 2000 vanuit (populair-) wetenschappelijk oogpunt nader te belichten en te duiden.

Documenten
Download PDF
Download PDF
Over Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

Beeld en Geluid is het toonaangevende instituut voor media. Een inspirerende, creatieve en toegankelijke ontmoetingsplek voor professionals en particulieren; online, in ons museum en soms op locatie. We zijn een van de grootste archieven ter wereld en we bewaren diverse soorten media, zoals radio- en televisieprogramma’s, video(games), geschreven pers, politieke prenten, gifjes, websites en objecten. Beeld en Geluid is één van de autoriteiten die objectief het Nederlandse medialandschap in kaart brengt en actuele ontwikkelingen belicht vanuit media-historisch perspectief. Zo laten we zien welke impact media hebben op ieders leven. Dat doen we met een groot aantal partners, zoals creatieve mediamakers, knappe deskundigen, betrokken bedrijven en relevante influencers. Op die manier dragen we samen bij aan een mediawijzere wereld.



berichten