226818 uitzending van een voetbalwedstrijd door twee verslaggevers van de phohi%20(3)%20(1) 67684d large 1476180493

Beeld en Geluid plaatst uitzendingen eerste commerciële radiozender uit de jaren 20/30 online

Collectie Philips Omroep Holland-Indië online beschikbaar

Reportages over roeiwedstrijden, 75 jaar Vondelpark, het circuit van Zandvoort, en een verslag over de eerste lijnvlucht van Nederland naar Nederlands Indië; muziek  en nostalgische rapportages over het alledaagse leven in Nederland stonden centraal tijdens de uitzendingen van de eerste commerciële radiozender Philips Omroep Holland-Indië (PHOHI). Beeld en Geluid digitaliseerde meer dan 500 uitzendingen (tussen 1927-1940), bewaard op ruim 1000 ‘78-toeren-platen’, en stelt deze nu online beschikbaar.

Hoe ver komen radiogolven? Dat was de vraag die zendamateurs bezighield aan het begin van de twintigste eeuw. De bevestiging van ontvangst door een andere zendamateur was minstens zo belangrijk als het zenden zelf. Hoe verder je kwam des te beter. De ingenieurs van Philips wilden de Nederlandse koloniën bereiken, dat lukte hen in 1927. Het was het begin van bijzondere uitzendingen vanuit Nederland naar de andere kant van de wereld. Op 1 juni 1927 spraken Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana tot de landgenoten in Nederlands-Indië. De reacties waren overweldigend. De vaderlandse pers schreef dat ´dankzij het technisch vernuft van een Nederlandse onderneming Moederland en Koloniën ineens zoveel dichter bij elkaar waren gebracht’.

PHOHI zond uit van 1927 tot 1930 en van 1934 tot de Duitse bezetting in mei 1940. De Wereldomroep die in 1947 werd opgericht, nam de taken daarna waar.

In 2000 droeg Philips de collectie over aan Beeld en Geluid. Dankzij het project Beelden voor de Toekomst kon Beeld en Geluid de collectie digitaliseren en zo breed mogelijk beschikbaar stellen voor open hergebruik.

De hele collectie is te beluisteren op in.beeldengeluid.nl. Hergebruik van een aantal bijzondere fragmenten is mogelijk via Wikimedia.

Mediahistoricus Bas Agterberg schreef longreads over de PHOHI-uitzendingen én over één van de flamboyante presentatoren van de zender, Eddy Startz.

Download PDF
Download PDF
Over Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid is het media-archief van Nederland en de grootste van zijn soort in Europa. Het Instituut speelt een toonaangevende rol op het gebied van beheer en toegankelijk maken van het Nederlandse media-erfgoed. Het gebouw op het Media Park in Hilversum herbergt een dagelijks groeiende collectie van radio, televisie, film, foto’s, muziek, documentaires, nieuwe media, games en internetcultuur. Deze collecties geven een uniek beeld van de geschiedenis van Nederland van de afgelopen honderd jaar en van de ontwikkeling van de audiovisuele media in het bijzonder. Beeld en Geluid is toegewijd om de unieke collectie en de kennis daarover breed toegankelijk te maken voor uiteenlopende doelgroepen, waaronder mediaprofessionals, de creatieve sector, het onderwijs en het algemeen publiek. Door middel van onderzoek en innovatie heeft het instituut zich ontwikkeld tot een brede culturele instelling die met de opgebouwde kennis en infrastructuur een centrale functie inneemt binnen de archief- en mediasector in binnen- en buitenland. Beeld en Geluid ontvangt een structurele Rijksbijdrage op grond van de Mediawet.


The Netherlands Institute for Sound and Vision is an important player when it comes to management and accessibility of Dutch audiovisual heritage. The special building on the Media Park in Hilversum stores a daily growing collection of over 1.000.000 hours of radio, television, film, pictures and music. Sound and Vision is committed to make this unique collection and the knowledge about it widely accessible for diverse audiences, including media professionals, the creative sector, education and the general audience. Through research and innovation, the institute has developed into a broad cultural institution that, with its accumulated knowledge and infrastructure, occupies a central position within the archive and media branch.